الشيخ فاضل اللنكراني
22
بررسى فقهى تلقيح مصنوعى (فارسى)
خود را در خصوص اصل اولى در اين مباحث روشن سازيم و آن را مدخل براى مباحث بعدى ، بلكه كليد حلّ بسيارى از معماهاى علمى آينده قرار دهيم . به طور كلى در اينكه اصل عملىِ مربوط به مسائل فروج و توالد نسل چيست ، دو ديدگاه عمده مطرح مىباشد . ديدگاه نخست : اصل عملى در اين مسائل ، اصالة الاحتياط است . اين ديدگاه معتقد است شارع مقدّس براى باب نكاح و فروج و همچنين انساب اهميت شايانى قائل است و براى آن كه تداخل نسب صورت نگيرد و به تزلزل بنيان خانواده و جوامع منجر نشود ، دستور به احتياط داده است . از اين روى ، بر اساس اين ديدگاه ، در موارد شك در حكمِ مسائل مربوط به باب فروج و نكاح - و از آن جمله مسائل تلقيح مصنوعى - اصل اوّلى اصالة الاحتياط است ، كه بر اساس آن بايد در موارد شك در حكم شرعى احتياط كرده و در حكم به جواز توقّف نماييم . ديدگاه دوم : اصل عملى در اين مسائل ، اصالة البرائه است . بر اساس اين ديدگاه ، در تمام شبهات حكميّهء تحريميّه ، چه در باب نكاح و چه ساير ابواب فقهى ، اصل اولى برائت است ، هم برائت عقلى و هم برائت شرعى . بر اساس اين ديدگاه ، لازم است در موارد شك در حكم برخى از شكلهاى تلقيح مصنوعى ، حكم به جواز صادر كنيم . به عنوان نمونه ، اگر قرار دادن نطفه را در رحم زن اجنبيه مصداق زناى محرّم ندانستيم و در حرمت آن شك كرديم و دليلى بر حرام بودن آن نيافتيم ، بايد به اصالة البرائه شرعى و عقلى تمسّك كرده و به جواز آن